TÓM TẮT NHANH
Nghị định 254/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 1/7/2026, quy định rõ ngưỡng doanh thu bắt buộc dùng hóa đơn điện tử, quy tắc hóa đơn máy tính tiền, và cơ chế khen thưởng người tiêu dùng khi tố giác người bán không xuất hóa đơn — 3 điểm hộ kinh doanh, cửa hàng bán lẻ trực tiếp đến người tiêu dùng cần nắm rõ.
Nghị định 254/2026/NĐ-CP thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP, Điều 1 Nghị định 41/2022/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP về hóa đơn, chứng từ điện tử, có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và các đơn vị bán lẻ trực tiếp đến người tiêu dùng, văn bản này có 3 điểm cần rà soát ngay.
1. Ngưỡng doanh thu bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử
Theo Điểm d Khoản 1 Điều 6, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng bắt buộc phải áp dụng hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế, hoặc hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế.
Ngoài mốc doanh thu, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng (ô tô, xe máy, bất động sản...) cũng thuộc diện bắt buộc này, không phụ thuộc mức doanh thu đạt được.
Riêng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hoạt động bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng (trung tâm thương mại, siêu thị, bán lẻ, ăn uống, nhà hàng, khách sạn, dịch vụ vận tải hành khách, dịch vụ vui chơi giải trí...) sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền theo Điểm c Khoản 1 Điều 6. Nếu đã đăng ký hóa đơn điện tử có mã hoặc không mã theo diện khác thì không bắt buộc đăng ký thêm hóa đơn điện tử từ máy tính tiền.
2. Hóa đơn máy tính tiền không bắt buộc chữ ký số
Theo Khoản 9 Điều 8, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế phải bảo đảm nhận biết được là hóa đơn in từ máy tính tiền kết nối dữ liệu điện tử với cơ quan thuế, và không bắt buộc có chữ ký số.
Về giá trị pháp lý khi hạch toán, khoản chi mua hàng hóa, dịch vụ sử dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền được xác định là khoản chi có đủ hóa đơn, chứng từ hợp pháp khi xác định nghĩa vụ thuế, với điều kiện tra được thông tin từ Hệ thống thông tin quản lý thuế.
Quy định này giúp giảm đáng kể thủ tục kỹ thuật cho cửa hàng bán lẻ, quán ăn, siêu thị mini — chỉ cần đầu tư một lần vào máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế, không cần xử lý chữ ký số cho từng hóa đơn riêng lẻ như hóa đơn điện tử thông thường.
3. Cơ chế khen thưởng người tiêu dùng tố giác
Theo Điều 41, người tiêu dùng tố giác người bán không lập và giao hóa đơn điện tử được xem xét khen thưởng khi đáp ứng các điều kiện: cung cấp thông tin trung thực, chính xác, kịp thời, có căn cứ xác định thời gian, địa điểm và người thực hiện hành vi vi phạm; nội dung đủ cơ sở để cơ quan thuế xác minh; và cơ quan thuế đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn.
| Nội dung | Quy định cụ thể |
|---|---|
| Thông tin tố giác cần có | Thông tin người bán (tên, địa chỉ hoặc mã số thuế), thông tin giao dịch/hành vi vi phạm, tài liệu chứng cứ (nếu có), thông tin liên hệ người tố giác |
| Kênh tố giác | Hệ thống hóa đơn điện tử/Hệ thống thông tin quản lý thuế (eTax Mobile), Cổng dịch vụ công quốc gia, thư điện tử/hệ thống tiếp nhận của cơ quan thuế, hoặc gửi trực tiếp tại trụ sở cơ quan thuế |
| Nguyên tắc khen thưởng | Chỉ thực hiện sau khi có kết quả xác minh và quyết định xử phạt; công khai, minh bạch, bảo mật thông tin người cung cấp; mỗi vụ việc chỉ khen thưởng một lần |
| Mức khen thưởng | Không quá 10% số tiền xử phạt vi phạm hành chính, tối đa 10.000.000 đồng/vụ việc |
Tác động thực tế và việc cần làm ngay
| Đối tượng bị ảnh hưởng | Thay đổi gì | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh doanh thu gần/trên 1 tỷ đồng | Bắt buộc dùng hóa đơn điện tử có mã hoặc từ máy tính tiền khi vượt ngưỡng | Rà soát doanh thu năm, đăng ký hóa đơn điện tử phù hợp trước khi vượt ngưỡng |
| Hộ kinh doanh bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu | Bắt buộc dùng hóa đơn điện tử dù doanh thu chưa đạt 1 tỷ | Kiểm tra lại các giao dịch bán ô tô, xe máy, bất động sản trong hoạt động kinh doanh |
| Cửa hàng bán lẻ, quán ăn, siêu thị mini bán trực tiếp cho người tiêu dùng | Hóa đơn máy tính tiền không cần chữ ký số | Đầu tư máy tính tiền có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế, xuất hóa đơn đầy đủ mỗi giao dịch |
Bài viết mang tính chất tham khảo, doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản gốc hoặc tư vấn chuyên môn trước khi áp dụng vào quy trình thực tế.
Cập nhật đúng luật — vận hành yên tâm.